به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ سال2022 به زعم بسیاری از تحلیگران و مفسران سالی پر چالش برای قاره اروپا و ساکنین آن است. از سویه اومیکرون و بحران کووید و گفتمان غالب اتحادیه اروپا که به سمت انرژی های تجدید پذیر و سبز حرکت میکند تا بحران ژئولپتیکی در شرق اروپا و احتمال شکسته شدن انحصار تکنولوژی بسیار سطح بالا توسط چین و دوراهی بزرگ مردم در انتخابات های پیش رو بویژه در فرانسه و مجارستان، بخش هایی از این اتفاقات و وقایع پیش روی قاره سبز است.
اومیکرون اولین چالش مهم اروپا است هرچند خوش بینی هایی نسبت به آینده و مدیریت ویروس وجود دارد ولی حقیقت این است که بحران کووید اثرات عمیقی بر اقتصاد اروپا گذاشته است و سویه جدید نیز تردیدهایی را درباره افق روشن رشد اقتصادی ایجاد کرده است، به طوری که بانک مرکزی اروپا نیز در گزارش اخیر خود تردیدهایش را پیرامون اثرات اومیکرون پنهان نکرده است و پیش بینی کاهش رشد اقتصادی و افزایش تورم را دارد.
این همه مشکل اروپا نیست موضوع دیگری که اروپا با آن مواجه است انرژی سبز و کاهش استفاده از سوخت فسیلی تا سال 2050 است و در واقع گفتمان غالب اتحادیه اروپا در این سالها انرژی سبز است بویژه تحت فشار افکار عمومی و به طور خاص جوانان که بیش از 90 درصد آنها با این رویکرد و اقدامات موافق و همسو هستند.
این موضوع دشواری های فراوانی برای اتحادیه دارد از افزایش هزینه های خانوار که در فصل سرما خود را به خوبی نشان داده است و آسیب های جدی به کسب و کارهای کوچک و متوسط اروپایی که میتواند زنجیره تامین مواد و منابع را با نارسایی های بزرگی مواجه کند تا احتمال قدرت گرفتن جریان های راست افراطی و پوپولیست که مخالف انرژی های نو و سبز شدن اروپا هستند و هم نسبت به اتحادیه اروپا بدبین و نگاه ناسیونالیستی دارند، باشد، چرا که این احزاب میتوانند با شعارهایی که طبقه کارگر و قشر آسیب پذیر را هدف قرار میدهد سبد رای مناسبی برای خود ایجاد کنند، هرچند اتحادیه اروپا برای حمایت از اقشار کمتر برخوردار و کسب و کارای در معرض آسیب صندوق حمایت مالی تشکیل داده است تا بتواند تا حد زیادی هم اوضاع اجتماعی را کنترل کند و هم موافقت دولت های عضو اتحادیه را بدست آورد ولی میزان بودجه صندوق با توجه به تعداد عضوها و بازه زمانی 7 ساله تعریف شده برای آن بودجه کافی و مناسبی نیست و برای رهایی از وابستگی به سوخت فسیلی بنظر باید بیشتر از72 میلیارد یورو در هفت سال هزینه کرد.
مسائل مالی و پیمان ثبات که همیشه محل بحث اعضای اتحادیه اروپا و حتی شرکای غیر اتحادیه بوده است نیز در سال جاری از مباحث مورد مناقشه است. تلاش آلمان و کشورهای حوزه اسکاندیناوی به حفظ قوانین موجود و وجود یک بودجه متعادل با تلاش برای سرمایه گذاری عمومی در حوزه های زیر ساخت کشورها و در مقابل تلاش کشورهای کم تر برخوردار اتحادیه به تغییر قوانین مالی و کاهش اقدامات سخت گیرانه برای تامین منابع پولی پروژه هایشان تا بتوانند با استقراض های کلان این منابع را تامین کنند. بنظر میرسد که نیاز به تغییر قوانین موضوعی است که اکثر کشورهای عضو آنرا پذیرفته اند و امسال میتوان شاهد انعطاف قوانین مالی اتحادیه اروپا برای کشورهای عضو بود این موضوع میتواند تا حد زیادی علاوه بر تلاش برای وحدت اتحادیه تلاشی مضاعف در راستای حفظ برتری اروپا در زمینه های لبه فناوری(فناوری های سطح بسیار بالا) باشد، زیرا شکسته شدن انحصار اروپا در این حوزه یعنی از دست رفتن اقتدار آن بویژه در مقابل چین، بویژه اقتصاد دوم دنیا به سرعت در حال پیشرفت در این حوزه از فناوری است از خورشید مصنوعی تا فناوری G6 و موتورهای پیشران همگی زنگ هشدار جدی برای اروپا است که باید سرمایه گذاری در حوزه تکنولوژی را بیش از پیش جدی بگیرد و تامین بیشتر منابع مالی در این زمینه یکی دیگر از علل انعطاف مالی بانک مرکزی اروپا است.
تغییرات ژئوپلتیک به نفع اروپا است؟
اروپا در این سالها با چالش های ژئوپلتیک مختلفی دست و پنجه نرم کرده است، از بحران کوزوو در بالکان که تا به امروز ادامه دارد و هنوز به طور کامل حل نشده است تا الحاق کریمه به روسیه، هیچ کدام از این موضوعات به اندازه بحران امروز اوکراین برای اروپا چالش برانگیز نبوده است و این قاره را در نزدیک ترین موقعیت شکل گیری جنگ در 30 سال گذشته قرار داده است. اینکه روسیه به دنبال الحاق اوکراین به خودش باشد بخصوص با توجه به روحیه ضد روسی در بخش های غربی اوکراین و تجهیز ارتش این کشور که میتواند به نیروهای نظامی روسیه آسیب های قابل توجهی بزند موضوع بعیدی است و بنظر روسیه بیشتر به دنبال توقف گسترش ناتو به شرق است هرچند این امکان وجود دارد در صورت افزایش فشارها به روسیه این کشور دست به اقدام پیش دستانه برای مدیریت اوضاع و داشتن دست برتر در مذاکرات بعدی را بزند؛ در حال حاضر این مسئله کمی دور از ذهن است.
در هر صورت این بحران میتواند اثرات گسترده ای در ابعاد مختلف بر اروپا وارد کند، از موج مهاجران اروپای شرقی و دیگر کشورها که پشت مرزهای اتحادیه اروپا منتظر فرصتی برای ورود هستند تا اثرات مخرب مالی بر اقتصادهایی که بعد ار بحران همه گیری بسیار شکننده هستند و شکل گیری دو قطبی در جامعه فرهنگی کشورهای اروپایی، بخش های مختلفی از تغییرات ژئوپلتیک است. در کنار این موضوع باید به انتخابات های مهم پیش رو بویژه در مجارستان و فرانسه اشاره داشت. در اینجا به اختصار فقط به مجارستان بواسطه اهمیت بالا و نزدیک بودن انتخاباتش میپردازیم جایی که ویکتور اورابان با سیاست های اتحادیه اروپا زوایه دارد و تلاش دارد که اتحادیه را به چالش های بنیادین بکشاند و نگرش وی نگاه به شرق به طور خاص چین و روسیه است و در تلاش است با ایجاد اتحاد با این کشورها قدرت چانه زنی بیشتری در میز گفتگو با طرفهای دیگر اروپایی داشته باشد، حالا تمام احزاب مخالف وی در مجارستان متحد شده اند که رهبر سرکش مجارستانی را از قدرت برکنار کنند، البته اورابان نیز بیکار ننشسته است و حقوق و مزایا کارگران را افزایش داده است بهره وام بانکی را کاهش داده است و سیاست های رفاهی را تقویت کرده است.
نتایج نظر سنجی ها از نزدیک بودن آرا طرفین حکایت دارد و بنظر میرسد همه چیز در روز انتخابات به طور کامل مشخص خواهد شد. پیش از اتمام فصل بهار و در انتخابات این کشور مردم مجارستان تصمیم نهایی را خواهند گرفت که از دوراهی که سر آن قرار گرفته اند به کدام سو بروند؟ به سوی اتحادیه اروپا بروند یا استقلال از آن که این موضوع نیز اثرات مستقیمی بر ساختار و ژئوپلتیک اروپا دارد و میتواند زمینه ساز یک زلزله بزرگ در اتحادیه یا یک عامل تحکیم بخش برای آن باشد این را تصمیم مرم مجارستان بیشتر مشخص میکند.
اما درپایان بنظر میرسد مهمترین چالش و خطر برای اروپای واحد نبود و فقدان یک رهبر سیاسی مقتدر و کاریزما باشد که منافع اروپا را بر منافع ملی ترجیح دهد و بتواند ماهیت و اعتبار اتحادیه اروپا را در چشم شهروندان اروپایی ارتقا دهد و هم چنین بتواند به عنوان یک رهبر کاربلد اروپا را از چالشها و دردسرها سالم و با حداقل آسیبها عبور دهد. هرچند رئیس جمهور ماکرون تلاش دارد این نقش را ایفا کند و خود را یک رهبر اروپایی تا فرانسوی نشان دهد ولی در این موضوع چندان موفق نبوده است که یکی از دلایل آن شاید مشکلات داخلی و نزدیکی انتخابات در این کشور باشد که وی مجبور است بیشتر به موضوعات داخلی کشورش بپردازد تا اتحادیه اروپا بنابراین اروپای امسال با چالش های بزرگی سر و کله میزند و باید دید که تصمیات سیاسی و اجتماعی این قاره را به کدام سو خواهد برد...
گزارش از امین گودرزوند - پژوهشگر اوراسیا
